Anhang

By Andreas Gryphius

Written 1640-01-01 - 1640-01-01

Ach welch ein Donnerstral kombt mir durchs Hertz gerennet

Fraw Mutter! ach so früh! so plötzlich! ach so bald!

Ach mir wird Leib vnnd Seel gantz durch vnd durch zutrennet!

Ich fühl wie mir das Blutt in allen Gliedern wallt.

Was hör ich! O Ihr Kron! O Zierde keuscher Frawen

O aller Tugend Liecht! O Blume dieser Welt!

Hat Euch des Todes-Seens so grimmig abgehawen?

Ist Ewrem Lebenslauff so kurtzes Ziel gestellt?

Muß deñ der Parcen Schluß so richtig für sich gehen?

Hilfft keine Freundligkeit hilfft keiner kräuter Fleiß?

Hilfft solches From seyn nicht? kan dẽ nicht wiederstehen

Ein Sinn der sonst von nichts als Gottes liebe Weiß?

Ach! nein! Ihr seid hin weg? Ewr trefflich Angesichte

Das wunder der Natur Ewr mehr alß zarter Leib

Ewr Rosen-roter Mund erblast vnnd wird zu nichte

Nichts ist das mehr an Euch bey seiner Schönheit bleib!

So stirbt die Lilien wenn sich der Winde sausen

Läst hören in dem Feld wenn aller Wetter macht

Durch vngehewre Lufft vnd schwerer Wolcken brausen

Mit Fewr blitz Sturm vñ Brand vnd schweren schlägen kracht.

O allzuschwerer Todt! eh denn Ihr recht noch blühet

Noch eh die Mittags Sonn des Lebens Euch berührt

Hat der so keine Zeit vñ junge jahr ansihet

Euch in das enge Hauß des Grabes einlosirt.

Ach! hätt Ich eh denn Ihr die Augen zugedrücket

Mocht gegenwertig seyn Ich hät' vor so viel Trew

Doch inniglich gedanckt eh Ihr den Geist verschicket

Hätt ich Ewr wehrte Lieb gerühmbt ohn heucheley!

Ich hätt Euch vor gesehn; eh den Ihr gantz beschlossen

Ihr hättet mir zuvor noch gutte Nacht gesagt.

Ich hätt Ewr Todtenkleid mit Thränen vbergossen

Vnd auff dem schwartzen Sarg den herben Fall beklagt!

Mein Wüntschen ist vmbsonst! Herr Bruder vnser reisen

Ist allzulang gespart wir hätten zwar gedacht

Sie würd Ihr ander sich vns selbst voll Frewden weisen

Gott hat durch diese Sinn ein grossen Strich gemacht.

O daß doch auff der Welt nichts kan beständig bleiben!

O daß doch alle ding so nichts vnnd flüchtig sind!

Nichts ist das sich nicht selbst zum Vntergang muß treiben

Nichts ist das seinen Todt nicht stündlich in sich find

Wil vns das alter gleich ein wenig frist versprechen

Daß als ein Strom doch fleust so kombt Gott selbst heran;

Gott dessen starcker Hand kein Fleisch sich kan entbrechen

Gott Gott ists der auch hier den Schmertzens Riß gethan

Doch was Gott schleust ist gutt: Obs schon sehr häfftig scheinet

Vnd Menschen sawr geht ein; Gott hat Euch jtzt ergetzt

Fraw Mutter auff Ewr Creutz mehr als mein Hertz vermeinet;

Jtzt seid Ihr aller Angst vnd allem Weh entsetzt

Ihr strandet schon am Port wir schweben auff den Wellen

Da vns manch wilder Nort gantz zuversencken drewt

Wir sinds die Ach vnd Noth vnd Widrigkeiten fällen

Ihr seid mit diesem schon (was jeder wüntscht) erfrewt

Ihr seid vns nur voran wir werden alle gehen

Der Ewigkeiten Weg; Ich den des Todes Hand

Nun dreymal weyse macht; gedenck Euch bald zu sehen

Weil schöner als zuvor im Seelen Vaterland

Wenn Ich den kurtzen Rest des Lebens abgeleget;

Den mir des Himmels Gunst nur darumb noch nachsicht

Daß Ich den Vntergang der mich so sehr beweget

Mit Thränen warer Lieb laß vnbeklaget nicht.

Fæminei lux summa chori, pietatis amæna

Effigies, Virtutis apex, rosa fulgida, Mundi

Delitium Marie, (lachrymis en sqvallida nobis

Ora madent; subitæque ruunt in verba lituræ)

Heu Marie! (cessate oculi, dum tristia promam

Fulmina & immiti properem convitia fato

Percitus.) Heu Marie tenero pulcherrima vultu,

Pulchrior ætheriis animi fulgoribus eheu!

Quid taciti æternorum irritamenta dolorum Abs-

Condimus? ipsa Parens radianti in flore juventæ

Occidit! hoc fuerat furva quod nocte jacentem

Somnia terruerant tragicis horrenda figuris!

Quod tetri sine sole dies; qvod sponte rotarent

Lumina mærorum fluvios! nec turpia posthac

Secula & invisis pollutam mortibus auram

Linqvimus? O seriem rerum qvam lubrica torquent

Stamina præcipites Parcarum in funera dextræ!

Qvæ rabies? qvæ dira lues tam certa nocendi

Tela jacit! qvid casta fides, qvid pectora pro sunt

Candida, qvid probitas? cecidere! augustaque vitæ

Tempora, vernantesque manu scidit Atropos annos.

Nec Tibi purpureo suffusi sanguine vultus,

(Nil veris affingo bonis) radiataque cælo

Lumina, nec nivea jucunda modestia frontis

Membrorum nec dius honor, potuere verendam

Tantisper proferre diem? sic lilia nimbis

Fracta cadunt; torvosque rosæ moriuntur ad Austros.

Me miserum! tantumne decus specus atra sepulchri

Condet? & in cinerum tenueis resoluta peribunt

Pectora relliqvias? nec post adamata videbo

Ora, nec arcanis implebo qvestibus aures!

Nec fotus dulci alloqvio, svavißima fandi

Munera, maternumque animo metatus amorem,

Curarum excutiam scrupos! saltem ultima lingvæ

Momina, & extremas audire & reddere voces,

Porrectamque manu licuisset stringere dextram,

Et summum plorare VALE! mors omnia lusit

Vota! quid incassum fracto hæc sub corde voluto

Disjunctosque incuso locos, faciemque tueri

Dilectam exposco lachrymans! fas credere summo

Sic rerum placuisse Deo! qvem læta salutis

Posthabito aspectans mundo, super omnia plausu

Extollis, Sponsumque anima Regemque salutas

Sidereis innixa globis jam victa dolorum

Agmina, morborumque luem, barathrumque timoris

Horrentesque necis furias confractaque rides

Spicula, dum superum cæli per inania prætor

Descendat, faculisque ferum citus opprimat orbem

Et tumuli pandat latebras, animataque reddat

Membra tibi; totamque hilari te inducat olympo.

Interea, abjunctum Tibi me, dum distinet acris

Scena soli carcerque gravis mea vota coercet

His spatiis; SALVE EXTREMUM DULCISSIMA MATER

EXTREMUMQVE VALE! volucer tibi circulus ævum

Finierit, tumbâque brevi, brevis ipse relicta

Cluserit ossa licet; Tu mî tamen usque superstes

Mater eris semperque meo sub pectore VIVES.